Onze slaapkamers in Nieuwegein bleken nog stopcontacten zonder randaarde te hebben

In de slaapkamers van ons huis in Zuilenstein zaten stopcontacten met twee gaatjes en verder niets. Geen metalen lipjes aan de zijkant, alleen een rond kuiltje in een vergeelde kunststof plaat. Bij de bezichtiging had ik er niet op gelet. We wonen er sinds juni, in een rijtjeshuis uit de jaren zeventig, in een buurt waar de straten naar componisten en muziekinstrumenten heten.

Het viel me pas op toen ik in september mijn bureau op zolder inrichtte. De stekker van de pc paste gewoon, maar toen ik de metalen kast van de computer aanraakte terwijl mijn andere hand op de verwarmingsbuis lag, voelde ik een vaag gekriebel in mijn vingers. Niet pijnlijk, wel genoeg om er die avond over te blijven piekeren.

Een rondje met de tester

Een week later liep er een elektricien Nieuwegein door het huis, met een stopcontacttester in zijn hand en een rol schilderstape waarop hij bij elk stopcontact noteerde wat hij vond. Beneden en in de badkamer was alles in orde. Boven zaten in alle drie de slaapkamers en op zolder stopcontacten zonder aarde, op twee na. Die had een vorige bewoner zelf vervangen door geaarde exemplaren, alleen liep er geen aardedraad naartoe. “Die zijn eigenlijk verraderlijker dan de oude,” zei hij. “Ze zien er veilig uit en dat zijn ze niet.”

Volgens hem werd randaarde in veel woningen uit die tijd alleen aangelegd waar het nat kon worden, zoals in de keuken, de badkamer en bij de wasmachine. Bij nieuwbouw is het al lang gebruikelijk dat elk stopcontact randaarde heeft, maar een bestaande installatie past zich niet vanzelf aan. Een elektricien Nieuwegein komt het in wijken als Zuilenstein en Batau dan ook nog regelmatig tegen, vertelde hij.

De deken, het bureau en de kinderkamer

Mijn vrouw slaapt in de winter met een elektrische deken. Daar maakte ik me de meeste zorgen over, maar die bleek het minste probleem. De meeste elektrische dekens hebben een platte stekker zonder aardecontact, ze zijn dubbel geïsoleerd en hebben randaarde niet nodig. Wat bij zo’n deken wel telt, is de staat ervan: geen knikken in de draden, niet opgevouwen aan laten staan en vervangen als hij op leeftijd raakt. Die van ons was twaalf jaar oud en is vervangen.

Bij de pc lag het anders. Een computer heeft een stekker met randaarde en een metalen kast, en de voeding laat een heel klein beetje stroom naar die aarde weglopen. Is er geen aarde, dan voel je dat soms als het gekriebel dat ik had. Dat kleine beetje is op zich niet gevaarlijk, maar als er in de voeding echt iets kapotgaat, kan de kast onder spanning komen te staan zonder dat er iets afslaat. De aardlekschakelaar grijpt dan pas in als de stroom via iets anders naar de aarde wegloopt. Of via iemand.

In de kamer van onze dochter zaten de stopcontacten laag, precies op de hoogte van haar handen. Daar kwamen geaarde stopcontacten met kinderbeveiliging, waarbij de gaatjes pas opengaan als je er met twee pinnen tegelijk in drukt. Het nachtlampje heeft zelf geen aarde nodig, maar zo is die kamer in één keer goed.

Eerst de draad, dan het stopcontact

In de oude buizen in de muren was op de meeste plekken ruimte genoeg om een groengele aardedraad mee te trekken vanaf de meterkast. Op zolder lukte dat niet, en daar kwam een nieuwe leiding in een nette opbouwbuis langs het knieschot. Pas daarna gingen de geaarde stopcontacten erin, en elk exemplaar werd getest voordat de afdekplaat erop ging. De twee zogenaamd geaarde stopcontacten van de vorige bewoner zitten nu echt aan de aarde.

Op zolder staat de pc nu gewoon op het stopcontact naast het bureau. Als ik ’s avonds de kast aanraak met mijn andere hand op de verwarming, voel ik niets. Het klinkt klein. Maar ik merk dat ik er nu zonder nadenken mijn hand op leg, en dat deed ik in september niet.